Zamanın Durduğu Yerdeki Yalnız ADAM
10 Kasım'da saat dokuzu beş geçe hayat dururken, geriye sadece büyük zaferler değil, o zaferlerin arkasındaki derin bir irade kalır. Samsun'dan Kocatepe'ye, uykusuz geçen gecelerden Çankaya sofralarına uzanan bu yolculuk, bir ulusun kaderini tek başına omuzlayan "Yalnız Adam"ın hikayesidir.
Takvim yaprakları ne zaman 10 Kasım'ı gösterse, bu topraklarda görünmez bir el bütün saatlerin yelkovanını saat dokuzu beş geçeye sabitler. Sokaktaki adımlar yavaşlar, rüzgar bile esmeye çekinir ve şehirlerin uğultusu yerini derin, vakur bir sessizliğe bırakır. O iki dakikalık duruş, sadece geçmişe duyulan bir saygı değil; bir milletin varoluş borcunu sessizce ödeme anıdır.
Tarih kitapları onu zaferleriyle, kurduğu meclisle ve gerçekleştirdiği devrimlerle anlatır. Oysa satır aralarına dikkatle bakıldığında, o büyük başarıların ardında derin bir yalnızlık göze çarpar. Çevresi her daim kalabalık, sofrası tartışmalarla dolu olsa da karar anlarında hep tek başınaydı. En yakınlarının bile umutsuzluğa kapıldığı karanlık günlerde, herkesin gördüğü enkazın içinden yepyeni bir ülke çıkacağını tek başına hayal etmek zorundaydı.
Bu yalnızlığın ilk ve en çarpıcı izi, Milli Mücadele’nin henüz başında saklıdır. Rütbelerinin söküldüğü ve hakkında idam fermanlarının çıkarıldığı 1919 yılının o karanlık günlerini yıllar sonra şöyle anlatacaktı: "Ben 1919 senesi Mayıs’ı içinde Samsun’a çıktığım gün elimde maddi hiçbir kuvvet yoktu. Yalnız büyük Türk milletinin asaletinden doğan ve benim vicdanımı dolduran yüksek ve manevi bir kuvvet vardı." En yakın silah arkadaşlarının bile "Acaba başarabilir miyiz?" diye tereddüt ettiği o günlerde, o sadece kendi inancına ve milletinin vicdanına yaslanarak yürüdü.
Savaşın en kritik dönemeçlerinde ve yeni bir devletin temelleri atılırken, herkes dinlenmeye çekildiğinde bile o zihnindeki sorumlulukla tek başına uyanıktı. Çalışma arkadaşlarının yorgunluktan bitap düştüğü bir gece, İsmet Paşa’ya dönüp söylediği şu sözler, omuzlarındaki ağır yükün en saf itirafıydı: "İsmet, siz aşağıda çalışıyorsunuz; ben bu kafayı durduramıyorum, uyuyamıyorum." Çünkü bir milletin var olma mücadelesi ve geleceğin inşası, gece gündüz demeden doğrudan onun zihninde kurgulanıyordu.
Zaman ilerleyip büyük zafere giden yola gelindiğinde de bu tablo değişmedi. 26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’nin zirvesinde, şafak sökerken çekilen o meşhur fotoğrafta bile bir ulusun tüm kaderi tek bir omuzun üzerindeydi. Etrafı kurmaylarıyla çevriliydi ama büyük taarruzun emrini verirken zihnindeki fırtınalarla yine baş başaydı.
Zafer kazanıldıktan sonra, Çankaya sofralarında memleket meseleleri sabahlara kadar tartışılırken de en kritik eşiklerde hep yalnız kaldı. 28 Ekim 1923 gecesi, akşam yemeğinde arkadaşlarına dönüp "Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz" dediğinde, aslında yıllardır zihninde tek başına olgunlaştırdığı bir devrimin kapısını aralıyordu. İleri görüşlülük, biraz da kimsenin henüz göremediği bir geleceğe tek başına inanma cesaretiydi.
O yalnızlık bir çaresizlik değil, aksine sarsılmaz bir iradenin göstergesiydi. Cephede kurşunların altında, masada ise eski alışkanlıkların ve imkansızlıkların karşısında dururken omuzlarındaki yükü kimseyle paylaşamadı. Çünkü bir ulusun kaderini değiştirme sorumluluğu, ancak böylesine güçlü bir yalnızlığı göğüsleyebilecek bir lidere yakışırdı.
Bugün sirenler çaldığında gözlerimizi kapatıp o sessizliğe sığınıyoruz. Dolmabahçe'deki o odada gözlerini kapatan sadece bir lider değil, ömrünü milletine adamış yorgun bir kahramandı. Ancak tarihin en güzel ironisidir ki; hayattayken en zor kararları tek başına alan o "Yalnız Adam", bugün milyonların kalbinde ve aklında hiç olmadığı kadar kalabalık bir şekilde yaşamaya devam ediyor.
Tıpkı kendi sözleriyle mühürlediği gibi: "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır."