TDK 2025 YILININ KAVRAMINI “DİJİTAL VİCDAN ” OLARAK BELİRLEDİ

 

Türk Dil Kurumu (TDK), 2025 yılının kelimesi/kavramı olarak “dijital vicdan"ın seçildiğini açıkladı.

Kavram, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) iş birliğiyle yürütülen çalışma kapsamında yapılan halk oylaması sonucunda belirlendi.

TDK’nin genel ağ sayfasında halkın oyuna sunulan beş kavram arasında “dijital vicdan”, “vicdani körlük”, “çorak”, “eylemsiz merhamet” ve “tek tipleşme” yer aldı. Halktan gelen öneriler ve alanında uzman 23 kişiden oluşan Değerlendirme Kurulunun değerlendirmeleri sonucunda oylamaya sunulan kavramlar arasından en fazla oyu “dijital vicdan” aldı.

TDK tarafından yapılan açıklamada, “vicdan”ın kurum sözlüğünde “kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine düşünmesini sağlayan duygu” olarak tanımlandığı hatırlatıldı. Ancak dijital çağda bu kavramın farklı bir boyut kazandığına dikkat çekildi.

Açıklamada, bireylerin sosyal medyada bir paylaşımı beğenerek ya da yorum yaparak vicdani sorumluluklarını yerine getirdiklerini düşünmelerinin, gerçek hayattaki sorumluluk duygusunu zayıflattığı vurgulandı. Bu durumun vicdanı “tıklanabilir bir işlem”e indirgediği ifade edildi.

Gazze ve Doğu Türkistan gibi kamuoyunun gündeminde yer alan insanlık dramları örnek gösterilerek, bu tür olaylara ilişkin sosyal medya paylaşımlarının bireylerde sanal bir vicdani rahatlama oluşturduğu ve somut çözüm üretme sorumluluğunu geri plana ittiği belirtildi.

TDK, “dijital vicdan” kavramının, vicdanın dijital ortamda aldığı bu yeni ve çoğu zaman yanıltıcı işlevi tanımlamak açısından önemli olduğunu belirterek, kavramın çağın ruhunu yansıttığını ifade etti.