BÜYÜKŞEHİR KONUSUNU YANLIŞ BİLİP YANLIŞ ANLATANLARA BİR ÖRNEK: KONYA

#AfyonkarahisarBüyükşehir#

#BüyükşehirAfyonkarahisar#

Afyonkarahisar'ın büyükşehir olmaması gerektiğini savunanların en sık dile getirdiği gerekçelerden biri, "İlçeler dağınık, yüzölçümü büyük, yönetmek zor olur." iddiası. Peki gerçekten öyle mi?

Bu sorunun cevabını vermek için uzağa gitmeye gerek yok. Türkiye'nin en büyük yüzölçümüne sahip ili olan Konya'ya bakmak yeterli.

Konya, 1987 yılında çıkarılan 3399 sayılı kanunla büyükşehir oldu. Adana, Bursa, Gaziantep ve Kayseri ile birlikte Türkiye'nin ilk büyükşehirleri arasında yer aldı. 1989 seçimleriyle birlikte büyükşehir belediyesi fiilen çalışmaya başladı. O günlerde merkezde Karatay, Meram ve Selçuklu olmak üzere üç merkez ilçe oluşturuldu.

Peki Konya'nın bugünkü yapısı nasıl?

Konya'nın 31 ilçesi bulunuyor. Afyonkarahisar'ın ise 18 ilçesi var.

Konya'da merkeze en yakın ilçe Sarayönü ve yaklaşık 48 kilometre uzaklıkta. Afyonkarahisar'da ise merkeze en yakın ilçe İscehisar ve sadece 23 kilometre mesafede.

En uzak ilçelere bakalım.

Konya'nın en uzak ilçesi Çeltik ve merkeze yaklaşık 220 kilometre uzaklıkta.

Afyonkarahisar'ın en uzak ilçesi Dazkırı ise yaklaşık 140 kilometre mesafede.

Hatta Konya'da ilçelerin yarısından fazlası merkeze 100 ile 220 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Afyonkarahisar'da ise ilçelerin çok büyük bölümü 30 ile 80 kilometre arasında yer alıyor.

Şimdi şu soruyu sormak gerekiyor.

Eğer büyükşehir olmak için yüzölçümünün küçük, ilçelerin birbirine yakın olması gerekiyorsa, Konya bunu nasıl başardı?

Üstelik Konya, Türkiye'nin yüzölçümü bakımından birinci ili. Neredeyse Hollanda büyüklüğünde bir coğrafyadan söz ediyoruz.

Demek ki mesele yüzölçümü değil.

Zaten yasa da bunu söylüyor.

Bir ilin büyükşehir olabilmesi için temel ve belirleyici kriter il nüfusunun 750 bini geçmesidir. Yüzölçümü, ilçelerin merkeze uzaklığı ya da coğrafi büyüklük büyükşehir olmanın ne şartıdır ne de engelidir.

O halde "Afyonkarahisar dağınık, büyükşehir olamaz." söylemi hukuki bir gerekçeden çok kişisel bir değerlendirme olarak kalıyor.

Bir başka noktaya daha dikkat çekmek istiyorum.

Konya bugün gördüğümüz Konya değildi. Büyükşehir olduktan sonra tam 39 yıllık bir süreç yaşadı. Bu süre içinde ulaşımını geliştirdi, altyapısını güçlendirdi, yeni yatırımlar aldı, kurumsal yapısını büyüttü.

Karaman, uzun yıllar Konya'nın en büyük ilçelerinden biriydi. 21 Haziran 1989 tarihinde çıkarılan kanunla Konya'dan ayrılarak Türkiye'nin 70. ili oldu.

Bugün ise Ereğli, nüfusu ve ekonomik gücüyle il olmaya en yakın ilçelerden biri olarak gösteriliyor.

Yani büyükşehir olan şehirler zamanla küçülmüyor, tam tersine büyüyor, gelişiyor, yeni merkezler oluşturuyor.

Şimdi aynı soruyu Afyonkarahisar için soralım.

Eğer Afyonkarahisar büyükşehir olursa, 30-40 yıl sonra nasıl bir şehir olur?

Daha güçlü bir ulaşım ağına, daha planlı bir kentleşmeye, daha etkin bir altyapıya sahip olabilir mi?

Elbette olabilir.

Üstelik Afyonkarahisar gelişirken diğer büyükşehirler yerinde mi duracak?

Hayır.

Konya gelişmeye devam edecek, Kayseri gelişecek, Gaziantep gelişecek, Bursa gelişecek. Büyükşehir olmak bir yarışın sonu değil, yeni bir başlangıcıdır.

Bu nedenle tartışılması gereken konu "Afyonkarahisar büyükşehir olmalı mı?" değil, "Büyükşehir olduktan sonra Afyonkarahisar nasıl daha iyi yönetilir?" olmalıdır.

Çünkü Konya'nın 39 yıl önce attığı adımın bugün ortaya çıkardığı tablo ortada. Aynı irade ve doğru planlamayla Afyonkarahisar'ın da kendi potansiyelini çok daha ileriye taşıması neden mümkün olmasın?