DİNAR DEPREMİNİN 31. YILINDA KRİTİK UYARI: AFYONKARAHİSAR’DA 42 DİRİ FAY BULUNUYOR
1 Ekim 1995 tarihinde Dinar’da meydana gelen 6,4 büyüklüğündeki depremin 31. yıldönümünde, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Afyonkarahisar İl Temsilciliği, Afyonkarahisar’ın deprem tehlikesine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yayımladı.
Saat 17.57’de meydana gelen ve VIII şiddetinde hissedilen depremde 90 vatandaş hayatını kaybederken, 14 bin 156 bina hasar gördü. Deprem başta Afyonkarahisar olmak üzere Denizli, Isparta, Burdur ve Uşak’ta da hissedildi. Dinar’ın özellikle Yakaköy, Kızıllı ve Yapağılı bölgelerinde büyük yıkım meydana geldi.
DİNAR FAYINDA 10 KİLOMETRELİK YÜZEY KIRIĞI OLUŞTU
JMO’nun değerlendirmesine göre, KB-GD doğrultusunda uzanan Dinar Fayı yaklaşık 52 kilometre boyunca izlenebiliyor.
1995 depreminde Dinar-Yapağılı arasında yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda yüzey kırığı meydana geldi. Dinar Fayı’nın Kızıllı segmentindeki kırıklarda maksimum düşey yer değiştirme yaklaşık 50 santimetre olarak ölçülürken, kırıkların yerin yaklaşık 13 kilometre derinliğine kadar ulaştığı belirtildi.
“1995’TEN BU YANA ÖNEMLİ ADIMLAR ATILDI”
JMO Afyonkarahisar İl Temsilciliği, 1995 depreminden sonra yapı güvenliği ve afet risklerinin azaltılması konusunda önemli gelişmeler yaşandığına dikkat çekti.
1999 yılının yapı stokunda önemli bir dönüm noktası olduğu belirtilen açıklamada; güncellenen deprem yönetmelikleri, gelişen bilgisayar programları, detaylı zemin etütleri, malzeme kalitesindeki artış ve yapı denetim sistemindeki gelişmelerin yanı sıra üniversitelerin bilimsel çalışmalarının da önemli katkılar sağladığı ifade edildi.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi ile İl AFAD Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen İl Afet Risk Azaltma Planı çalışmalarının da afet farkındalığı açısından önemli olduğu kaydedildi.
“EKSİKLİKLER HALA VAR”
Açıklamada, bütün bu gelişmelere rağmen geçmiş yıllarda ortaya konulan bazı önlemlerin hayata geçirilmesinde eksiklikler bulunduğu vurgulandı.
Özellikle kentsel dönüşümün yalnızca bina yenileme üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, dönüşümün zeminden, yerleşime uygunluk çalışmalarından ve detaylı jeoloji haritalarından başlaması gerektiği belirtildi.
Diri fayların deprem üretme potansiyellerinin belirlenmesi amacıyla paleosismolojik hendek çalışmalarının yaygınlaştırılması ve fay yasasına ilişkin standartların yerel ölçekte güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
AFYONKARAHİSAR’DA 42 DİRİ FAY
JMO’nun açıklamasında, 2026 yılında güncellenen Türkiye Diri Fay Haritası verilerine de dikkat çekildi.
Buna göre Afyonkarahisar il sınırları ve yakın çevresinde 47 ana fay veya fay zonu bulunduğu, fay segmentleriyle birlikte bu sayının yaklaşık 61’e ulaştığı belirtildi. Bunların 42’sinin diri fay statüsünde olduğu kaydedildi.
Güncellemeler kapsamında il genelinde 12 yeni fayın ilk kez tanımlandığı, 27 fayın ise revize edildiği ifade edildi.
DİNAR FAYI VE SANDIKLI FAYI İÇİN DİKKAT ÇEKEN VERİLER
Açıklamada özellikle Dinar Fayı’na dikkat çekildi. Yaklaşık 52 kilometre uzunluğundaki fayın 1995 depreminde yalnızca yaklaşık 10 kilometrelik bölümünün kırıldığı, kalan bölümlerin ise gelecekte deprem üretme potansiyeli açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Bunun yanında MTA tarafından 2026 yılında tanımlandığı belirtilen yaklaşık 40 kilometre uzunluğundaki Sandıklı Fay Zonunun da bölge açısından önemli bir deprem kaynağı olduğu ifade edildi.
JMO, Afyonkarahisar’daki aktif fayların segment bazında kırılması halinde 6,8 büyüklüğüne kadar, birden fazla segmentin birlikte kırılması durumunda ise 7,0 büyüklüğüne kadar deprem üretme potansiyelinin bulunduğuna dikkat çekti.
“DEPREMLE YAŞAMAYI ÖĞRENMELİYİZ”
JMO Afyonkarahisar İl Temsilciliği açıklamasında, depremin bölgenin kaçınılmaz bir gerçeği olduğu vurgulanarak, çözümün depreme dayanıklı yapılar ve dirençli kentler oluşturmak olduğu ifade edildi.
Açıklamanın sonunda şu mesaj verildi:
“1 Ekim 1995 Dinar Depremi’nin 31. yıldönümünde, hayatını kaybeden tüm vatandaşlarımızı rahmetle anıyor; afet bilincinin hâkim olduğu, bilimin ve akılcı planlamanın rehberliğinde afete dirençli kentler ve güvenli bir gelecek diliyoruz.”
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Afyonkarahisar İl Temsilciliği